Trong văn hóa tâm linh của người Việt, cúng đưa ông Táo về trời ngày 23 tháng chạp là nét đẹp được truyền từ đời này qua đời khác. Đó không đơn thuần là nghi lễ mà còn là cách để gìn giữ văn hóa dân tộc, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, sống biết ơn và sống trách nhiệm. Vậy, mâm lễ, văn khấn đưa ông Táo về trời như thế nào? Nếu bạn chưa rõ hãy tham khảo chia sẻ dưới đây.
Mâm lễ cúng tiễn ông Táo về trời
Việc soạn lễ vật cúng đưa ông Táo không đòi hỏi chuẩn bị cầu kỳ. Tùy điều kiện mỗi gia đình, văn hóa vùng miền mà lễ vật ít nhiều có sự khác nhau. Mâm lễ đầy đủ cần có:
Lễ vật cúng ông Táo truyền thống
- Mũ ông Công ba cỗ hoặc ba chiếc
- Cá chép là phương tiện di chuyển của ông Công, ông Táo. Bạn mua cá chép giấy hoặc mua cá chép thật đều được.
- Tiền vàng gồm: 1 chiếc áo, 1 đôi hia bằng giấy
- Lưu ý, màu sắc mũ áo và hia của ông Táo thay đổi theo từng năm phụ thuộc vào ngũ hành.
Mâm cúng ông Táo truyền thống
- 1 đĩa gạo, 1 đĩa muối, 3 chén rượu
- Thịt heo luộc, gà luộc hoặc quay
- Đĩa rau xào, hành muối, xôi gấc
- Giò heo, canh mọc
- Cá chép nướng
- Hoa quả, trà rượu, cau trầu
- 1 bình hoa cúc, 1 cành hoa đào nhỏ
- 1 xấp tiền vàng mã
Lưu ý, mâm cúng không bắt buộc phải đầy đủ các món nói trên, tùy hoàn cảnh, điều kiện kinh tế, khẩu vị của mỗi gia đình. Những gia đình nào khó khăn chỉ cần làm mâm cúng 3 món là được.
Đọc văn khấn đưa ông Táo về trời ngày nào?
Đọc văn khấn đưa ông Táo về trời là nghi lễ quan trọng nhất gắn với tết ông Công ông Táo. Truyền thống của người Việt sẽ cúng tiễn ông Táo vào ngày 23 tháng chạp âm lịch hàng năm. Đây là lúc Táo Quân sẽ cưỡi cá chép bay về trời để báo cáo với Thiên đình về những việc trong năm của gia đình. Vì thế, gia chủ cần sửa soạn mâm lễ và chuẩn bị đọc văn khấn tiễn thần bếp chầu trời.
Thời gian đọc văn khấn tốt nhất là 12h trưa ngày 23 tháng chạp (11h đến 13h). Đó là thời điểm thuận lợi cho việc tế lễ. Hiện nay, vì đặc thù công việc nên một số gia đình cúng ông Táo vào ngày 22 hoặc sáng sớm ngày 23. Điều này thực sự không quá quan trọng vì chỉ cần sự thành tâm, giữ được sự trang trọng trong quá trình cúng và dâng lễ là ổn.
Tìm hiểu về bài văn khấn đưa ông Táo về trời
Sau khi mâm lễ đã được sửa soạn tươm tất, không gian bàn thờ đã sạch sẽ, gọn gàng gia chủ sẽ tiến hành thắp nhang đọc văn khấn đưa ông Táo về trời. Một bài khấn đúng chuẩn phải gồm đầy đủ các phần sau: Phần xưng lễ, phần giới thiệu họ tên, quê quán, nơi ở, lý do cúng, trình bày lễ vật sau đó mới đến cầu mong sức khỏe, bình an và tài lộc. Mẫu văn khấn tiễn ông Táo về trời hiện nay khá phong phú. Dưới đây là mẫu hay bạn có thể tham khảo:
Giải đáp thắc mắc về lễ cúng đưa ông Táo về trời
Liên quan đến lễ cúng và văn khấn đưa ông Táo về trời có nhiều thắc mắc được các gia chủ đặt ra. Dưới đây là giải đáp từ chuyên gia phong thủy:
- Nhất thiết phải cúng ông Táo đúng trưa 23 tháng chạp không? Tốt nhất bạn nên làm lễ, dâng hương, đọc văn khấn vào khung giờ 11h đến 13h ngày 23. Đó là lúc các ngài lên đường, cưỡi cá chép chầu trời. Tuy nhiên, không nhất thiết phải cúng buổi trưa, nếu gia chủ bận việc có thể cúng sớm hơn từ tối 22 hoặc sáng 23 miễn sao luôn đảm bảo sự tươm tất, chỉn chu, thành tâm. Hơn nữa, dù cúng ở thời điểm nào thì tâm thế người đọc văn khấn rất quan trọng nên gia chủ phải tìm hiểu trước.
- Mâm lễ cúng ông Táo cần những gì: Mâm truyền thống cần hương hoa, trái cây, trầu cau, rượu nước, cùng mâm cơm mặn gồm gà luộc, xôi, canh, một vài món xào. Lưu ý, không thể thiếu mũ áo cho Táo Quân cùng cá chép.
- Cúng ông Táo thì mâm lễ đặt ở bếp hay trên bàn thờ? Một số người cho rằng, Táo Quân là thần giữ lửa, quản lý bếp núc nên khi cúng sẽ đặt mâm lễ ở dưới bếp. Thực tế không phải vậy, lễ cúng ông Táo phải được thực hiện ở nơi trang trọng nhất trong nhà: Tại bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ Thần Tài, Thổ Địa hoặc đặt lễ ở phòng khách là tốt nhất vì không gian ở đây thoáng mát, thể hiện được sự tôn kính và trang trọng.
- Cá chép cúng xong thì làm như thế nào? Tương truyền, sau một năm xuống hạ giới, vào 23 tháng chạp Táo Quân sẽ cưỡi cá chép về Thiên Đình. Vì thế, các gia đình khi cúng ông Táo thường mua cá chép. Tập tục, cá chép cúng xong sẽ được phóng sinh xuống ao hồ nước sạch để tiếp tục sống. Cá chép tượng trưng cho cho “Cá chép hóa rồng” để đưa ông Táo về trời. Khi thả cá bạn nhớ thả nhẹ nhàng, tránh ném mạnh, túi ni lông đựng cá sau khi thả phải bỏ vào thùng rác, không vứt xuống nước để bảo vệ môi trường.
- Sau lễ cúng, có cần hóa vàng áo mũ ngay không? Sau khi hoàn thành lễ cúng, gia chủ nên tiến hành hóa vàng, đốt áo mũ cho Táo Quân. Khi đốt cần gom gọn một chỗ, không đốt tràn lan, đốt quá nhiều gây khói bụi và ô nhiễm môi trường. Hiện nay, một số gia đình có xu hướng giảm mua vàng mã, tập trung nhiều vào chuẩn bị mâm cỗ.
- Dùng chung bài văn khấn ông Táo cho cúng gia tiên không? Nguyên tắc cơ bản là không vì đây là hai nghi lễ cúng hướng đến những đối tượng khác nhau.
Hy vọng với chia sẻ nói trên bạn đã hiểu rõ về lễ cúng ông táo và văn khấn đưa ông Táo về trời. Đó là nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt được duy trì, được lưu truyền từ đời này qua đời khác. Tùy tâm, bạn có thể làm lễ đơn giản hoặc làm lễ cầu kỳ, điều đó không quan trọng cốt ở chữ tâm.
